Ostatnia aktualizacja: 2005-01-18

POBIERZ PLIKI

POBIERZ aktualny wniosek o przyznanie płatności na zalesianie gruntów rolnych

POBIERZ instrukcję wypełniania wniosku o przyznanie płatności na zalesianie gruntów rolnych

POBIERZ zalesienia gruntów rolnych - krok po kroku

POBIERZ podstawowe informacje o działaniu

POBIERZ instrukcję opracowania planu zalesiania

* tekst przyjęty przez Radę Ministrów i przekazany do opublikowania

POBIERZ Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich

POBIERZ Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 listopada 2004 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wzoru wniosku o pomoc na zalesianie gruntów rolnych oraz zawartości planu do tego działania

POBIERZ Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 25 sierpnia 2004 w sprawie wzoru wniosku o pomoc na zalesianie gruntów rolnych oraz zawartości planu tego działania

INFORMACJE PODSTAWOWE

Założeniem działania jest wsparcie procesu zalesiania gruntów użytkowanych rolniczo nienależących do Skarbu Państwa, a także zapewnienie odpowiedniej pielęgnacji nowych nasadzeń we wczesnych etapach ich rozwoju.
Działanie jest realizowane w oparciu o potrzeby zalesieniowe zgodne z Krajowym Programem Zwiększania Lesistości.
Zalesienia dokonuje się na podstawie planu zalesienia sporządzonego przez nadleśniczego.
Działanie obejmuje trzy formy wsparcia finansowego:

• wsparcie na zalesienie oraz grodzenie upraw (jednorazowo);
• premię pielęgnacyjną za utrzymanie nowej uprawy leśnej (przez okres 5 lat od nasadzenia);
• premię zalesieniowa, stanowiąca ekwiwalent za wyłączenie gruntów rolnych z uprawy (przez okres 20 lat).
   

Z działania może skorzystać producent rolny - rolnik (osoba fizyczna) uzyskujący co najmniej 20% dochodów z tytułu prowadzenia gospodarstwa lub właściciel (osoba fizyczna) gruntów rolnych położonych w granicach Rzeczpospolitej Polskiej, będących w jego posiadaniu lub posiadaniu jego małżonka, uzyskujący dochody powyżej 80% z działalności pozarolniczej.
Ponadto zalesienia może dokonać grupa rolników (producentów rolnych), tj. co najmniej 3 rolników spełniających warunki beneficjenta, którzy chcą wspólnie zalesić co najmniej 3 ha gruntów rolnych przylegających do siebie. Dodatkowo beneficjentem działania może być producent rolny będący spółdzielnią produkcyjną (osoba prawna).

Źródło: MRiRW
 

Zalesienia gruntów rolnych „Krok po kroku”

Krok 1 ( 0 ) – przed zalesieniem

Wnioskodawca zbiera wymagane dokumenty (może to robić bez ograniczeń czasowych):
1. Wypis z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z informacją o przeznaczeniu działek do zalesienia ( z gminy).
2. Kopia mapy ewidencyjnej z działkami do zalesienia ( ze starostwa). Na mapie należy zaznaczyć działki przeznaczone do zalesienia.
3. Wypis z rejestru gruntów i budynków ( ze starostwa).
4. Zamawia wykonanie niezbędnych usług geodezyjnych, w sytuacji gdy zgłoszone działki rolne mają inną powierzchnię niż ewidencyjne.

Krok 2 (1) – przed zalesieniem
 

Wnioskodawca składa pisemny wniosek do nadleśnictwa o wykonanie planu zalesienia
1. Nadleśnictwo ma 60 dni na wykonanie planu zalesienia, jeśli wnioskodawca dostarczył dokumenty określone w kroku 1
2. Plan zalesienia musi być podpisany na każdej stronie przez nadleśniczego

Krok 2 (1) – przed zalesieniem cd.

4. Nadleśnictwo przechowuje kopię planu zalesienia przez 10 lat (5 - realizacja planu + 5 - po jego zakończeniu)
5. Dla grupy rolników sporządza się wspólny plan zalesienia
6. W planie zalesienia podaje się termin wykonania zalesienia określając porę sadzenia (jesień lub wiosna, ew. jesień - wiosna)
Pamiętaj!!!
Aby wnioskodawca mógł złożyć wniosek w tym samym roku musi wystąpić do nadleśniczego nie później niż do 15 maja.
 

Krok 3 ( 2 ) – rok poprzedzający zalesienie
 

Wnioskodawca wypełnia i składa wniosek zalesieniowy do BP ARiMR

1. Wnioski można składać od 1.06 do 15.07. W roku 2004 - 1.09 – 15.10.
2. Wnioskodawca podaje we wniosku deklarowany termin sadzenia (zgodny z planem zalesienia)
3. Biuro ma 60 dni na rozpatrzenie kompletnego wniosku
4. Wnioskodawca otrzymuje:
a) postanowenie, jeśli wniosek rozpatrzono pozytywnie,
b) decyzję, jeśli wniosek rozpatrzono negatywnie.

Krok 4 (-) – rok zalesienia

Wnioskodawca wykonuje zalesienie
Zalesienie wykonywane jest zgodnie z planem zalesienia

Krok 5 (3) – rok zalesienia

Nadleśniczy potwierdza wykonania zalesienia
1. Wnioskodawca po wykonaniu zalesienia w ciągu 7 dni zawiadamia o tym na piśmie nadleśniczego dołączając do pisma oświadczenie o wykonaniu zalesienia
2. Nadleśniczy w ciągu 14 dni powinien dokonać oceny zgodności założonej uprawy z planem zalesienia i poświadczyć tę zgodność wystawiając zaświadczenie o zgodności wykonanego zalesienia z planem zalesienia
3. Potwierdzone przez nadleśniczego oświadczenie jest podstawą do wydania decyzji o przyznaniu płatności na zalesienie Aby wnioskodawca mógł złożyć oświadczenie przed wymaganym rozporządzeniem terminem 31 maja musi dokonać zalesienia całego terenu objętego planem zalesienia najpóźniej do 10 maja, chyba że:

  a) zawiadomi nadleśniczego w terminie krótszym niż 7 dni lub
  b) nadleśniczy dokona oceny w czasie krótszym niż 14 dni.
 

Krok 6 (-) – rok zalesienia

BP ARiMR przyznaje płatność na zalesienie
1. Przyznanie lub odmowa przyznania płatności następuje w formie decyzji kierownika BP ARiMR
2. Podstawą do jej przyznania jest złożenie oświadczenia o wykonaniu zalesienia do dnia 31 maja roku następującego po roku, w którym wydano postanowienie
3. Kolejne raty płatności będą przyznawane po złożeniu wniosku o płatność z tytułu kontynuacji programu

Krok 7 (4) - 4 lub 5 rok po zalesieniu

Starosta dokonuje oceny udatności uprawy i wydaje decyzję o przekwalifikowaniu gruntu pod zalesieniem
1. W 4 lub 5 roku od założenia uprawy starosta lub nadleśnictwo dokonuje oceny udatności uprawy.
2. Jeśli uprawa uzyskała ocenę udatnej, starosta wydaję decyzję o przekwalifikowaniu gruntu rolnego na grunt leśny.
3. Właściciel zalesionych gruntów, aby uzyskać 5 ratę premii pielęgnacyjnej i zalesieniowej, musi dołączyć do wniosku o kontynuację płatności ww. decyzję starosty.
4. Brak ww. decyzji będzie też skutkował wstrzymaniem wypłat reszty płatności i zwrotem przekazanych wcześniej pieniędzy z odsetkami
 

Krok 8 między 6 – 20 rokiem po zalesieniu

• Starosta lub nadleśnictwo, sprawuje nadzór nad realizowaniem przez właściciela lasu zadań wynikających z ustawy o lasach
• dla zalesionych działek o pow. ponad 10 ha sporządza się pierwszy plan urządzania
   

Podsumowanie - zadania nadleśniczego
1. Obligatoryjne:

• doradztwo w zakresie zalesień i pielęgnacji upraw;
• opracowanie plan zalesienia (60 dni);
• kontrola wykonania planu zalesienia (14 dni).
   

2. Fakultatywne (zadanie zlecone przez starostę):

• ocena udatności upraw

Źródło: MRiRW

Priorytet 3: Zwiększenie lesistości kraju

Fundusz: EFOiGR – Sekcja Gwarancji

1. Podstawa prawna

• Rozdział VII – art. 29-32 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju wsi przez Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOiGR);
• art. 31-34, załącznik II -9) -3) VIII Rozporządzenia Komisji (KE) nr 817/2004 ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia nr 1257/1999;
• Aneks, pkt. 2.2. Rozporządzenia Komisji (KE) nr 1145/2003 zmieniające rozporządzenie nr 1685/2000 w zakresie zasad kwalifikowania z tytułu współfinansowania przez fundusze strukturalne.

2. Cele Działania 5

• powiększenie obszarów leśnych poprzez zalesianie użytków rolnych o niskiej przydatności dla rolnictwa;
• utrzymanie i wzmocnienie ekologicznej stabilności obszarów leśnych poprzez zmniejszenie fragmentacji kompleksów leśnych i tworzenie korytarzy ekologicznych;
• zwiększenie udziału lasów w globalnym bilansie węgla.
   

3. Opis Działania 5
Potrzeby zalesieniowe kraju zostały oszacowane w Krajowym Programie Zwiększania Lesistości (KPZL), przyjętym do realizacji Uchwałą Rady Ministrów w 1995 r. i znowelizowanym w 2003 r.
Program ten uwzględnia międzynarodowe wskazania odnośnie wielofunkcyjnego rozwoju gospodarki leśnej i leśnictwa określone w Ministerialnej Konferencji nt. Ochrony Lasów w Europie.
Szacunek dokonany w ramach ww. programu wskazał, iż w Polsce uprawia się zbyt wiele gruntów o niskiej jakości. Potrzeby zalesieniowe oszacowano na poziomie lokalnym ze wskazaniem gmin preferowanych do zalesień, biorąc pod uwagę uwarunkowania środowiskowe, ekonomiczne i społeczne. Z KPZL wynika, że w Polsce ma miejsce nadmierne użytkowanie gruntów o małej przydatności rolniczej i podatnych na zagrożenia (np. erozja, zanieczyszczenie wód). Biorąc pod uwagę planowany wzrost lesistości kraju, celem Działania 5 jest wsparcie procesu zalesiania gruntów rolnych niestanowiących własności Skarbu Państwa, a następnie zapewnienie właściwej pielęgnacji nowych nasadzeń we wczesnych etapach ich rozwoju. Zalesienia te będą dostosowane do lokalnych warunków siedliskowych i krajobrazowych zgodnie z wymogami określonymi w krajowych wytycznych w sprawie uporządkowania przestrzeni rolno-leśnej24. Rolnik może także otrzymać pomoc równoważącą utracony dochód w efekcie wyłączenia gruntów spod uprawy. Pomoc ta będzie wypłacana przez okres 20 lat od założenia uprawy.

Zgodnie z art. 31 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999, Działanie 5 obejmuje następujące formy pomocy:
   1. Wsparcie na zalesienie, która pokrywa koszty założenia uprawy oraz jeśli jest to uzasadnione - ochrony przed zwierzyną.
   2. Premię pielęgnacyjną za utrzymanie nowej uprawy leśnej.
   3. Premię zalesieniową, stanowiącą ekwiwalent za wyłączenie gruntu z upraw rolnych.

Warunkiem uzyskania pomocy będzie spełnienie następujących wymogów:

• zalesienia mogą być wykonywane na użytkach rolnych niestanowiących własności Skarbu Państwa, które na podstawie ewidencji gruntów rolnych zostały zakwalifikowane do: gruntów ornych, trwałych użytków zielonych, sadów i plantacji owocowych;
• do zalesienia mogą być przeznaczane grunty, które są w stałym użytkowaniu rolniczym i przewidziane są do zalesienia w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego;
• minimalna powierzchnia zalesienia wynosi 0,3 ha, przy minimalnej szerokości zalesionej działki - 20 m. W przypadku wniosku składanego przez grupę rolników łączna powierzchnia zakwalifikowana do zalesienia musi wynosić 3 ha w jednym obrysie;
• wykorzystywanie do zalesień jedynie rodzimych gatunków drzew i krzewów, zgodnie z zapisami ustawy o leśnym materiale rozmnożeniowym;
• zgodnie z art. 31, ust. 1 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999, w celu dostosowania zalesień do lokalnych warunków siedliskowych, ustalając skład gatunkowy należy brać pod uwagę rolniczą klasyfikację gruntów rolnych oraz regionalizację przyrodniczo-leśną (załącznik M);
• materiał sadzeniowy musi spełniać wymagania jakościowe określone w ustawie o leśnym materiale rozmnożeniowym;

Rodzime gatunki drzew i krzewów leśnych zostały określone w tabeli nr 47.
Średnia liczba sadzonek przypadająca na jeden hektar zalesianych gruntów wyniesie około 8000 sztuk (dokładne dane będą określane każdorazowo w planie zalesienia).

Tabela. Lista zalecanych głównych gatunków do zalesienia, z uwzględnieniem wymogów dotyczących regionalizacji nasiennej

Zgodnie z przepisami wykonawczymi do ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, w przypadku realizacji zalesień o powierzchni powyżej 20 ha wnioskodawca przeprowadzi ocenę oddziaływania na środowisko.

4. Forma i wysokość pomocy
Wsparcie na zalesienie polega na dofinansowaniu kosztów założenia uprawy25, wykonania poprawek w 2 roku i zabezpieczenia przed zwierzyną. Zgodnie z art. 1, ust. 2 Rozporządzenia Komisji (KE) nr 963/2003, wsparcie to ma postać zryczałtowanej płatności w przeliczeniu na 1 hektar zalesianych gruntów.
Wsparcie będzie wypłacane jednorazowo po założeniu uprawy.
 

Wysokość kwoty wsparcia jest zróżnicowana w zależności od:

• proporcji gatunków iglastych i liściastych w strukturze drzewostanu;
• rodzaju zabezpieczenia przed zwierzyną (ogrodzenie i repelenty);
• ukształtowania terenu, przy czym przyjęto, że na stokach o spadku większym niż 120 koszty zalesień zwiększają się o 40% w stosunku do kosztów zalesień gruntów o korzystnej konfiguracji.

Premia pielęgnacyjna stanowi zryczałtowaną płatność w przeliczeniu na jeden hektar zalesionych gruntów, wypłacaną co roku, przez 5 lat od założenia uprawy, która uwzględnia koszty prac pielęgnacyjnych (zwalczanie chwastów i patogenów) oraz wczesne czyszczenie.

Premia zalesieniowa stanowi zryczałtowaną płatność w przeliczeniu na jeden hektar zalesionych gruntów, wynikającą z utraconych dochodów z tytułu przekształcenia gruntów rolnych na grunty leśne i jest wypłacana co roku, przez 20 lat od założenia uprawy leśnej. Wysokość premii zalesieniowej została zróżnicowana na dwie stawki w zależności od udziału dochodu z produkcji rolniczej w całkowitych dochodach beneficjenta. Wysokość dochodu i jego źródła pochodzenia ustalana będzie na podstawie dochodów z roku poprzedzającego składanie wniosku o przystąpienie do programu. Rolnicy, których udział dochodu z rolnictwa przekracza 20% dochodu całkowitego w gospodarstwie, będą otrzymywali premie w pełnym wymiarze. Natomiast właściciele gruntów
o niższym udziale dochodu będą otrzymywać premię zalesieniową w wysokości jednej czwartej premii w pełnym wymiarze, zgodnie z relacjami wysokości maksymalnych stawek umieszczonych w załączniku do Rozporządzenia nr 1257/1999. Premia zalesieniowa podlega prawu dziedziczenia.

Pomoc nie będzie przyznawana rolnikom korzystającym ze wsparcia w postaci renty strukturalnej oraz na plantacje choinek świątecznych i drzew szybkorosnących, które osiągają kolej rębu przed osiągnięciem piętnastego roku życia.
Wsparcie na zalesienie oraz premia pielęgnacyjna i zalesieniowa są finansowane w całości ze środków publicznych EU i krajowych, w stosunku 80% - UE i 20% - środki krajowe. Wysokość wsparcia nie może przekraczać maksymalnych stawek pomocy określonych w aneksie do Rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999.

Kalkulacja wysokości wsparcia bazuje na rzeczywistych kosztach związanych z zakładaniem i pielęgnowaniem uprawy leśnej w różnych regionach kraju w 2002 r., które zostały zebrane w Instytucie Badawczym Leśnictwa. Ponieważ analiza czynników kształtujących koszty założenia uprawy i jej pielęgnacji nie wykazały istotnego zróżnicowania regionalnego, bazowano na kosztach uśrednionych w skali kraju. Uzasadnienie dla przyjętych wysokości stawek pomocy zawiera załącznik
N.

Tabela. Proponowana wielkość płatności dla Działania 5

5. Beneficjenci
Producent rolny, będący osobą fizyczną lub spółdzielnią produkcji rolnej, uzyskujący co najmniej 20% dochodów z tytułu prowadzenia gospodarstwa (działalności rolniczej).
Właściciel (osoba fizyczna lub spółdzielnia produkcji rolnej) gruntów rolnych położonych w granicach Rzeczypospolitej Polskiej, będących w jego posiadaniu lub w posiadaniu jego małżonka, uzyskujący dochody powyżej 80% z działalności pozarolniczej.
Grupa rolników lub właścicieli gruntów rolnych (min. 3 osoby, prowadzących działalność rolniczą na łącznej powierzchni o wielkości co najmniej 3 ha).

6. Kryteria dostępu w ramach Działania 5
Pomoc finansowa może być przyznana rolnikowi lub właścicielowi gruntów rolnych, jeśli:

• uzyska pozytywną decyzję na wniosek o przystąpienie do programu zalesieniowego;
• zobowiąże się do przestrzegania warunków i terminów określonych w szczegółowym planie zalesieniowym;
• przedłoży oświadczenie o wykonaniu zalesienia;

7. Zasięg geograficzny
Cały kraj

8. Wdrożenie
Rolnik lub właściciel gruntu opracowuje wniosek o przystąpienie do programu zalesieniowego. Wniosek wraz z załącznikami będzie składany w Biurze Powiatowym Agencji Płatniczej od 1 czerwca do 15 lipca (poza rokiem 2004). Wymaganymi załącznikami do wniosku są:

• wypis z miejscowego planu zagospodarowaniu przestrzennego;
• wypis z ewidencji gruntów dla działek ewidencyjnych zgłoszonych do zalesienia;
• załącznik graficzny przestawiający działkę/i rolną przeznaczoną do zalesienia;
• zaświadczenie o uzyskiwanych dochodach z działalności rolniczej (urząd gminy) lub innej działalności podlegającej opodatkowaniu od osób fizycznych (urząd skarbowy).

Beneficjent przedkłada w Biurze Powiatowym Agencji Płatniczej oświadczenie o wykonaniu zalesienia, poświadczone przez nadleśniczego, które jest warunkiem przyznania płatności.
Warunkiem wypłaty piątej raty premii pielęgnacyjnej jest przedłożenie przez beneficjenta decyzji starosty o przekwalifikowaniu gruntu rolnego na grunt leśny.

Tabela. Założenia wdrożeniowe do Działania 5

9. Indykatywny budżet Działania 5
Tabela. Indykatywny budżet Działania 5 (mln EUR)

10. Powiązanie z innymi działaniami
Beneficjenci Działania 1 Renty strukturalne nie będą mogli korzystać ze wsparcia w ramach Działania 5 Zalesianie gruntów rolnych.

Źródło: MRiRW